هوشمندی کسب و کار چیست؟

داشتن دانش عمیق نسبت به همه ی عوامل مثل: مشتریان (جامعه هدف و مخاطبین، ارباب رجوع و ) رقبا، محیط اقتصادی، عملیات و فرآیند های سازمانی (مالی، فروش، تولید، منابع انسانی و) که تاثیر زیادی بر کیفیت تصمیمات مدیریتی در سازمان می گذارد، هوشمندی کسب و کار است. به عبارت دیگر :

هوشمندی کسب و کار مجموعه ای از ابزارها و فرآیندها و تکنولوژی هایی است که که در تبدیل داده های خام به اطلاعات و استخراج دانش از این اطلاعات به منظور تسهیل و بهینه سازی فرآیند تصمیم گیری دخالت دارد

هوشمندی کسب و کار یک سیستم جدید، برنامه نرم افزاری یا یک پروژه مستقل نیست. یک چارچوب کاری شامل فرآیندها، ابزار و تکنولوژی های مختلف است که برای تبدیل داده به اطلاعات و اطلاعات به دانش مورد نیاز هستند. با استفاده از دانش به دست آمده، مدیران سازمان می توانند بهتر تصمیم گیری کنند و با طرح برنامه های عملی برای سازمان، فعالیت های تجاری را به صورت مؤثرتری انجام دهند.

هوشمندی کسب و کار امروزه ابزار قدرتمندی را در اختیار سازمان ها قرار می دهد که به آنها در شناخت بهتر مشتریان (Customer) و تهیه کنندگان (Suppliers) کمک شایانی می کند. همچنین با کمک آن می توان کارایی عملیات داخلی یک سازمان را تعیین کرد. سیستم های هوشمندی کسب و کار موجب ایجاد بهبود در کارایی تجاری سازمان ها از طریق استفاده صحیح و پیشرفته از اطلاعات مربوط به مشتریان، تهیه کنندگان و عملیات تجاری داخلی سازمان ها می شوند. البته در ابتدا باید بتوان یک ساختار مناسب برای هوشمندی کسب و کار در سازمان موردنظر با توجه به نیازهای تحلیلی موجود در آن سازمان طراحی کرد. همچنین زیرساخت فناوری اطلاعات سازمان، باید از نظر توانایی پشتیبانی ساختار مورد نظر ارزیابی شود.

مفهوم Business Intelligence در ابتدا خیلی ترسناک به نظر می رسد. بانک های اطلاعاتی بسیار حجیم و پراکنده باید با گروه های مختلف کارمندان سازمان به صورت سحرآمیزی ترکیب شوند  ولی عملا می توان آن را در یک جمله تعریف کرد:

هوشمندی کسب و کار چیزی نیست مگر فرآیند بالابردن سوددهی سازمان در بازار رقابتی با استفاده هوشمندانه از داده های موجود در فرآیند تصمیم گیری در سازمان.

هوشمندی کسب و کار دسته وسیعی از فرآیندهای تجاری، نرم افزارهای کاربردی و تکنولوژی ها را شامل می شود که بوسیله آنها داده های اطلاعاتی جمع آوری، ذخیره سازی و تحلیل می شوند و نتایج به دست آمده به طریقه مناسبی در اختیار کاربر مربوطه قرار می گیرد .این کاربران در حقیقت افراد تصمیم گیرنده سازمان هستند که با استفاده کردن از نتایج به دست آمده می توانند تصمیمات بهتری برای سازمان بگیرند. هوشمندی کسب و کار، نه بعنوان یک محصول و نه بعنوان یک سیستم، بلکه بعنوان یک معماری موردنظر است که شامل مجموعه ای از برنامه های کاربردی و تحلیلی است که به استناد پایگاه های داده عملیاتی و تحلیلی به اخذ و کمک به اخذ تصمیم برای فعالیت های هوشمندی کسب و کار می پردازند.

موارد زیر به عنوان هوشمندی کسب و کار تلقی می شوند که درست نیستند:

  • سیستم های گزارش گیری
  • یک محصول تولید شده به تنهایی یک سیستم هوشمندی کسب و کار نیست.
  • انبار داده (Data Warehouse)

می توان هوشمندی کسب و کار را از منظر های مختلف تعریف نمود. هر یک از این تعاریف دارای ویژگی هایی به خصوصی هستند:

  • · منظر مدیریتی

– تصحیح و پیاده سازی فرایند تصمیم گیری مدیران که در آنها دانشی بر پایه دقیق ترین و جامع ترین اطلاعات واقعی سازمان، ایجاد می شود.

– استفاده از دانش ایجاد شده برای تصمیم گیری در سطوح مختلف مسایل ساخت یافته، نیمه ساخت یافته و غیر ساخت یافته.

– افزایش توانایی مدیر در اعمال تصمیمات استراتژیک.

  • · منظر معماری و فرایندهای سازمانی

– هوشمندی کسب و کار یک چهارچوب (Framework)  است.

– بستری برای حرکت از داده به اطلاعات و از اطلاعات به دانش با ایجاد ارزش افزوده برای سازمان.

 -تمرکز بر فرایندهای تصمیم گیری در سطوح مختلف مدیریتی در سازمان.

 -افزایش کارآیی سازمان با توجه به بخش هایی مانند پرسنل مجرب، اطلاعات پنهان تجاری، کاهش فرایندهای اضافی و…

 -اتحاد و یکپارچگی فرایندهای سازمان.

  • · منظر بازار

 – ایجاد برتری رقابتی با استفاده از ابزارهای قدرتمند تحلیل رقبا.

– نظارت یا مانیتورینگ هوشمند تعامل با مشتریان، شرکای تجاری مانند تامین کنندگان.

– نظارت هوشمند بازار و شناسایی تغییرات آتی آن.

– فرآیند بالابردن سود دهی سازمان در بازار رقابتی.

  • · منظر فناوری

– یک سیستم هوشمند.

– ایجاد بستر فنی و معماری مناسب جهت گسترش و استفاده بهینه از منابع.

– استفاده از ابزارهای نرم افزاری و سخت افزاری در راستای شناسایی، جمع آوری، پردازش و نتیجه گیری و نمایش داده ها و اطلاعات مورد نیاز در سازمان.

– مبتنی بر پایگاه داده های بزرگی مانند انبار داده (Data Warehouse) و پایگاه داده های عملیاتی.

– در تعامل با بسیاری از سیستم های کامپیوتری دیگر.

– مبتنی بر پردازش تحلیلی (On-Line Analytical Processing)

ریشه هوشمندی کسب و کار یا Business Intelligence به راه حل مادر خود یعنی هوشمندی رقابتی یا Competitor Intelligence باز می گردد. راه حل های هوشمندی رقابتی عبارت بود از تسهیل کسب و ارایه اطلاعات مفید در مورد آن گروه از فرایندها، سیستم ها، محصولات و خدمات سازمان که به نوعی به طور مستقیم با رقبا در ارتباط می باشد.

اما هوشمندی کسب و کار پای را فراتر نهاده است:

راه حل های هوشمندی کسب و کار عبارتند از مجموع سیستم ها، فرایندها و ابزارهایی که برای کسب، ذخیره سازی، تحلیل و ارایه اطلاعات متنوع و قابل استفاده (Actionable) به کاربر با نمایش گرافیک توانمند، استفاده می شوند.